‘Sharing ideas, enriching your cultural heritage’

Symposium

Paushuize werd maandag 26 oktober omgetoverd tot de locatie van een inspirerend erfgoed event: het symposium ‘cultureel erfgoed, archieven en de digitale wereld’. In het prachtige monumentale pand werd iedereen meegenomen naar de zestiende eeuw. Onder de gasten bevonden zich mensen afkomstig uit de Nederlandse archief-, museum- en bibliotheekwereld. Een ieder werd vorstelijk behandeld met een heerlijke warme lunch, een uitgebreide rondleiding en een gezellige borrel.

Wouter Dasselaar

Nieuwe ontwikkelingen en features Memorix Maior

De ochtend stond in het teken van de nieuwe producten van Picturae. Ronald Carpentier, commercieel directeur Picturae, opende de dag. Dit deed hij door een nieuwe uitbreiding van Memorix Maior aan te kondigen: de erfgoedsuite. Erfgoed is overal en op veel manieren beschikbaar, maar veelal versnipperd vindbaar op het web. Picturae wil door middel van een erfgoedsuite de vindbaarheid verbeteren. Bijvoorbeeld door alle erfgoed in context per gemeente aan te bieden. Het idee is om zo alle bronnen van archiefmateriaal tot museumcollectie te publiceren waardoor archeologie, archiefbeheer, musea en monumenten aan elkaar worden gekoppeld. De erfgoedsuite zou een compact overzicht van deze verschillende bronnen moeten vormen.

Na deze introductie legde Wouter Dasselaar, account manager Picturae, uit waarom we op deze bijzondere locatie bijeen waren gekomen. Afgelopen jaar heeft Picturae namelijk voor Paushuize roundshots gemaakt en vervolgens een website met virtuele rondleiding ontwikkeld. Vanuit die samenwerking konden we het symposium in Paushuize organiseren.  Hierop volgde een korte presentatie van Wim Karels, teamleider sales Picturae, die de selectie tool introduceerde.  Deze tool biedt nieuwe mogelijkheden voor het kiezen van beelden. Zo zullen alle contactsheets worden herverpakt van pergamijnen naar transparante sheets. Vervolgens worden de sheets volledig gedigitaliseerd. Hierna worden door middel van een selectietool de dia’s geselecteerd die men uiteindelijk echt wil hebben, waarna de  gekozen dia’s op hoge resolutie gedigitaliseerd kunnen worden. Kortom, al het materiaal wordt integraal gedigitaliseerd waarna een bewuste keuze kan volgen voor de beelden die op hoge resolutie ontwikkeld dienen te worden.

Robert Tiessen, project engineer Picturae, volgde met een presentatie over de nieuwe features van Memorix Maior naar aanleiding van de laatste twee releases. Hij legde uit dat vier keer per jaar een groep van twaalf instellingen, de gebruikersgroep, samenkomt om feedback te geven op Memorix. Na aanleiding van deze bijeenkomsten kan Memorix doorontwikkeld worden, waardoor de nieuwe releases ontstaan. Bij de nieuwste versie van Memorix zijn met name de zoekfuncties verbeterd. Andere updates zijn:

  • Export functionaliteit waarbij je entiteiten aan elkaar kunt relateren en rapportages kunt draaien van een bepaalde selectie.
  • Wijzigingen in de Zoek & Resultaatweergave waarbij je de mogelijkheid hebt tot uitgebreid zoeken. Een verbetering is het zoeken door systeemvelden bijvoorbeeld welke velden het laatst zijn aangepast. Deze zoekvelden kun je vervolgens combineren waardoor je steeds specifieker kunt zoeken.
  • Wijzigingen rechten (in november release), je kunt nu direct zien welke rechten een gebruiker heeft.
  • Prullenbak optie waarbij folders vanuit het DAM kunnen worden verwijderd. Deze zijn vervolgens niet helemaal definitief verwijderd, maar staan in de prullenbak. Let wel goed op dat alle afgeleiden ook worden verwijderd.

Ook in de toekomst staan er nog een aantal zaken op het programma zoals het ontwikkelen van nieuwe modules, verbeteringen voor de gebruiksvriendelijkheid en het samenbrengen van een expertgroep voor specifieke onderdelen. Na deze duidelijke opsomming volgde een kort intermezzo van Wim Karels die de XXL tafel presenteerde. Deze tafel maakt het mogelijk om groot formaat originelen met groot gemak op hoogwaardige kwaliteit te digitaliseren. Vroeger werden formaten groter dan A2 in delen gefotografeerd of met minder ppi. Met de XXL tafel schuift de tafel mee (in plaats van het origineel) waardoor op de millimeter nauwkeurig opnamen worden gemaakt en in de meeste gevallen de gefotografeerde delen middels de computer vrijwel automatisch aan elkaar geplakt kunnen worden.

Op deze presentatie volgde een presentatie over OpenSkos door Mark Lindeman, technisch directeur Picturae. OpenSkos is een publicatie- en ontsluitingsplatform voor SKOS kennisstructuren. Na deze toelichting vertelde Robert Tiessen over het gebruik van de krantenviewer. In begin 2013 zal een nieuwe versie uitkomen met een aantal vernieuwingen:

  • Verbetering van zoekalgoritme
  • OCR aanpassingen kunnen doen op collectie
  • Doorzoekbaarheid via zoekmachines
  • Hybride topviewer zodat afbeelding op bijvoorbeeld Ipad gebruikt kan worden
  • Filtering (periode/inhoud)
  • Volledig geïntegreerd binnen eigen website, geen aparte module meer.

Vervolgens sloot Mark Lindeman het ochtendprogramma af met de plannen  omtrent Picturae’s ‘Memorix Archieven’ en Deltae. De laatste test de kwaliteit van gedigitaliseerde bestanden met de eisen van Metamorfoze en andere internationale standaarden. Met een hoofd dat duizelde van de informatie was het tijd voor een aperitiefje in de sfeervolle salons van Paushuize. Hierop volgde een uitgebreide drie gangen lunch. 

Wouter Dasselaar

Na de lunch volgde een gevarieerd programma met sprekers uit allerlei hoeken van de erfgoedsector. Ariela Netiv, directeur van het Regionaal Archief Leiden, beet het spit af met haar verhaal over Erfgoed Leiden en Omstreken. Dit is een samenwerkingsproject tussen Archief, Monumenten en Archeologie.  Het doel van het integraal aanbieden van al het erfgoed is om zo veel mogelijk cultuur met elkaar te delen, zo veel mogelijk te digitaliseren en zo veel mogelijk open data en interactie tussen de verschillende erfgoedvelden te vergroten. Dit betekent dat het vooral belangrijk is dat mensen zelf informatie kunnen toevoegen. Op dit moment wordt invulling aan deze visie gegeven op interne en externe basis. Intern voegen mensen gegevens toe. Extern worden mensen lekker gemaakt door middel van themasites, datavisualisatie en een dashboard.

Hierna volgde Picturae’s Franse directeur Loïc Challier over het mecenaat inFrankrijk. Mecenaat is een begrip in Frankrijk waarbij via de wet belastinggeld ingezet kan worden voor investering in cultureel erfgoed. Het is een soort private funding, maar dan via de wet geregeld. In Frankrijk geldt een mecenaat wet, de gift is niet alleen toegespitst in geld maar kan bijvoorbeeld ook advies of andere investeringen zijn. Sinds de Europese richtlijn van 2001 is iedereen verantwoordelijk voor de maatschappij. Organisaties kunnen een gedeelte van de belasting zelf investeren in culturele onderdelen die zij belangrijk vinden. Het is voor Franse bedrijven zelfs mogelijk om dit over grenzen heen te doen. Zo zouden Nederlandse musea dus bijvoorbeeld ‘gesponsord’ kunnen worden door een franse organisatie. Ook toonde hij een aantal praktijkvoorbeelden zoals de website van Musée du Louvre, de restauratie van de spiegelzaal van Versailles en de restauratie van hôtel de la Marine die door de mecenaat wet mogelijk is gemaakt.

Vervolgens vertelde Els Kloek vol enthousiasme en passie over de ontstaansgeschiedenis van haar project 1001-vrouwen. Ze deed dit aan de hand van Mejeffrouw Van Eeghen, een Amsterdamse archivaris en historica. Tijdens haar geschiedenis studie was Els al geboeid door vrouwen in de geschiedenis. Haar interesse ging steeds meer uit naar de individualiteit van deze vrouwen en niet naar ‘vrouwen in het algemeen’. Dit heeft geleid tot de opzet van het Vrouwenlexion. Wat begon als een geschiedenis van Nederland aan de hand van bekende dames, ontplooide zich als een digitaal biografisch woordenboek van vrouwen en lijkt te eindigen in een boek en een tentoonstelling met meer dan duizend biografische schetsen van vrouwen uit de Nederlandse geschiedenis. Samen met 300 deskundigen is 1001-vrouwen tot stand gekomen. Het boek dat samen met ontwerpster Irma Boom wordt gemaakt zal 14 februari 2013 worden uitgebracht. Crowdfunding vormde de basis voor de financiering van het project, het boek en de tentoonstelling. Dit gebeurt middels de website www.1001-vrouwen.nl waarop het mogelijk is om een vrouw ‘te adopteren’. Op dit moment is er op deze manier ruim 57.000 euro bij elkaar gebracht. Ook Picturae draagt hier graag aan bij door de adoptie van drie vrouwen die qua achtergrond in relatie staan tot het werkveld van Picturae. Zo adopteerde Picturae historica Annie Romein-Verschoor, Rinskje Visscher(de eerste vrouwelijke gemeentearchivaris van Nederland) en Maria Elisabeth Hille (de eerste vrouwelijke beroepsfotografe).

Na deze drie lezingen volgde een korte pauze waarin de gasten onder het genot van een kopje koffie  en een muffin even bij konden komen van alle culturele informatie die op hun af vloog. Na de pauze startte Ruud Straatman van het Centraal Bureau van Genealogie (CBG) met een presentatie over de digitale studiezaal. Hij toonde hoe iedereen met een tegoed familieadvertenties kan inzien. Het CBG laat mensen hiervoor betalen omdat het digitaliseren en beschikbaar stellen van het materiaal ook veel geld kost. Op deze manier wordt het financieren van dit soort projecten gemakkelijker. Ook is het CBG bezig om sommige bronnen te laten sponsoren waardoor ze de studiezaal steeds beter kunnen doorontwikkelen.

Peter van den Doel, directeur van Spaarnestad Photo, vervolgde met een betoog over het belang van auteursrechten. Hij drukte een ieder in de zaal op het hart fotocollecties pas te publiceren wanneer de auteursrechten goed geregeld zijn. Foto’s zijn rechtenvrij 70 jaar na het overlijden van de fotograaf of 70 jaar naar publicatie van de foto’s, dat is afhankelijk van het feit of de fotograaf voor een persbureau werkte of voor zichzelf.  Picturae’s archeologie specialist Rein van ’t Veer sloot de lezingenmiddag af met een korte vooruitblik op de te ontwikkelen archeologie software: Memorix Archeologie.  Afgelopen jaren heeft archeologie zwaar onder de economie te lijden gehad. Archeologische projecten gaan namelijk vaak samen met bouwprojecten. Aangezien de bouwprojecten zijn gehalveerd door de economische situatie geldt dit eveneens voor  archeologische projecten. De uitdaging ligt op dit moment dan ook in het beter beheren van wat in het verleden is gevonden en onderzocht. Memorix Maior Archeologie wordt ontwikkeld om dit in de toekomst mogelijk te maken.

Aan het begin van de dag hadden de gasten al een korte virtuele tour gekregen door het prachtige pand waar zij te gast waren, maar aan het einde van de middag was het zo ver. Samen met een gids kon een ieder door de statige kamers van het monumentale gebouw struinen en de verhalen achter Paushuize te weten komen. Deze culturele middag werd afgesloten met een borrel waarna iedereen met een hoofd vol indrukken en ideeën naar huis ging.