‘Sharing ideas, enriching your cultural heritage’
14nov

Oerknal

Na zestig jaar is de oudste foto ooit – althans voor zover nu bekend en aanvaard – weer even terug op het continent waar het beeld is gemaakt. De tinnen plaat met buitenmaat 16,5 x 20,5 cm die Joseph Nicéphore Niépce in 1826 acht uur belichtte op het landgoed van zijn ouders bij Chalon-sur-Saône is tot 6 januari 2013 te zien in het Duitse Mannheim en gaat dan weer terug naar het Ransom Center aan de universiteit van Texas in Austin.

Oudste foto ter wereld
Joseph Nicéphore Niépce | J. Paul Getty Museum

Terwijl er nu nog steeds heftige en deftige statements worden gedaan dat analoge fotografie op een hoger plan staat dan het digitale vervolg – zo niet kwalitatief dan toch zeker wel inhoudelijk - is die eerste foto lichtjaren verwijderd van de films en zilverdrukken uit de 20ste eeuw.


Niépce vervaardigde een eeuw eerder met asfalt, lavendelolie en terpentijn direct een positief beeld. Met enige goede wil is het werk van Niépce te betitelen als een interessante bron voor meer discussies.


Op de foto zelf is alleen met de grootste moeite nog het onderwerp te zien: het uitzicht uit een raam op een hoeve, het dak van een schuur en een duiventil. Gefotografeerd 'naar de natuur' en daarmee misschien wel een eerste voorbeeld van fotografie als documentair en journalistiek medium.


Maar het beeld is zichzelf ontstegen: het gaat niet alleen om wat je ziet, maar om wat je beleeft tijdens het kijken. Redacteur Freddy Langer van de Frankfurter Allgemeine Zeitung zag de Niépce in Mannheim en schrijft over de magie, het terugkijken in de tijd en de spiegel van de werkelijkheid: 'Je beleeft niet minder dan de oerknal van de fotografie.'

Edie Peters

Frankfurter Allgemeine Zeitung: Das älteste Foto der Welt